GK Quiz with Tricks

ফলক বিৱৰ্তন তত্ত্ব (Plate Tectonics Theory) অনুসৰি পৃথিৱীৰ লিথ ’ স্ফিয়াৰ বা শিলামণ্ডলটো কেইবাটাও সৰু - বৰ খণ্ডত বিভক্ত। এই খণ্ডবোৰক ' ফলক ' বা ' প্লেট ' (Plate) বুলি কোৱা হয়। এই ফলকসমূহৰ অবিৰত সঞ্চালনৰ ফলতেই পৃথিৱীৰ উপৰিভাগত পৰ্বত , ভূমিকম্প আৰু আগ্নেয়গিৰিৰ দৰে ভৌগোলিক পৰিঘটনাৰ সৃষ্টি হয়। এই তত্ত্ব অনুসৰি পৃথিৱীৰ স্থলভাগ মূলত ৭ খন মুখ্য ফলক (Major Plates) ৰে গঠিত। সেইসমূহ হ ' ল : পৃথিৱীৰ ৭ খন মুখ্য ফলক : ১ . প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় ফলক (Pacific Plate): ই আটাইতকৈ ডাঙৰ ফলক আৰু ই মূলত মহাসাগৰীয় তৰপেৰে গঠিত। ২ . উত্তৰ আমেৰিকান ফলক (North American Plate): উত্তৰ আমেৰিকা মহাদেশ আৰু আটলান্টিক মহাসাগৰৰ পশ্চিম অংশ ইয়াৰ অন্তৰ্গত। ৩ . দক্ষিণ আমেৰিকান ফলক (South American Plate): দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশ আৰু আটলান্টিক মহাসাগৰৰ পশ্চিম অংশৰ একাংশ ইয়াৰ অন্তৰ্গত। ৪ . ইউৰেছিয়ান ফলক (Eurasian Plate): ইউৰোপ আৰু এছিয়া মহাদেশৰ অধিকাংশ ( ভাৰত আৰু আৰৱীয় উপদ্বীপৰ ...

আলফ্ৰেড ৱেগেনাৰে তেওঁৰ ' মহাদেশীয় সঞ্চালন তত্ত্ব ' প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ পৰা শক্তিশালী প্ৰমাণ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰে ভিতৰত চাৰিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰমাণ তলত আলোচনা কৰা হ ’ ল : ১ . মহাদেশসমূহৰ উপকূলীয় মিল (Jigsaw Fit) আটলান্টিক মহাসাগৰৰ দুয়োপাৰে থকা মহাদেশসমূহৰ উপকূলীয় ৰেখা লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে ইহঁত ইখনে সিখনৰ লগত খাপ খাই পৰে। বিশেষকৈ দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পূব উপকূল আৰু আফ্ৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল ক একেলগ কৰিলে এটা আনটোৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে মিলি যায়। ইয়াৰ পৰা প্ৰমাণ হয় যে এসময়ত এই দুয়োখন মহাদেশ একগোট হৈ আছিল। ২ . জীৱাশ্মৰ সাদৃশ্য (Fossil Evidence) ৱেগেনাৰে দেখুৱাইছিল যে মহাসাগৰৰ দ্বাৰা বিচ্ছিন্ন হৈ থকা দুখন বেলেগ মহাদেশত একেই প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ জীৱাশ্ম পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে : মেচ ’ চ ’ ৰাছ (Mesosaurus): এইটো এটা সৰু পানীৰ সৰীসৃপ আছিল , যাৰ জীৱাশ্ম কেৱল দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাতহে পোৱা গৈছে। যিহেতু এই প্ৰাণীটোৱে বিশাল সাগৰ সাঁতুৰি...

আলফ্ৰেড ৱেগেনাৰৰ মহাদেশীয় সঞ্চালন তত্ত্বত পেনজিয়া আৰু পেনথালাছা — এই শব্দ দুটাই আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। পৃথিৱীৰ ভূ - তাত্ত্বিক ইতিহাসত ইহঁতৰ অৱস্থিতি আৰু বিভাজনেই আজিৰ পৃথিৱীৰ মানচিত্ৰখন তৈয়াৰ কৰিছে। তলত ইয়াৰ বিতং আলোচনা আগবঢ়োৱা হ ’ ল :

জার্মান বতৰ বিজ্ঞানবিদ আলফ্ৰেড ৱেগেনাৰ (Alfred Wegener) - এ ১৯১২ চনত আগবঢ়োৱা ' মহাদেশীয় সঞ্চালন তত্ত্ব ' (Continental Drift Theory) ভূ - বিজ্ঞানৰ ইতিহাসত এক বৈপ্লৱিক ধাৰণা। এই তত্ত্বই পৃথিৱীৰ মহাদেশসমূহৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থান আৰু ইয়াৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে এক নতুন দৃষ্টিভংগী প্ৰদান কৰিছিল।

মাটি সংৰক্ষণ (Soil Conservation) আমাৰ পৰিৱেশ আৰু মানৱ জাতিৰ অস্তিত্বৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। মাটি কেৱল খেতি কৰা ঠাই নহয় , ই এক জীৱন্ত তন্ত্ৰ যিটো গঠন হ ’ বলৈ হাজাৰ হাজাৰ বছৰ সময় লাগে। মাটি সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মূল কাৰণসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ ’ ল : ১ . খাদ্য সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা মানুহৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰায় ৯৫ % খাদ্য মাটিৰ পৰাই আহে। মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰটো আটাইতকৈ সাৰুৱা। যদি খহনীয়াৰ ফলত এই স্তৰটো নোহোৱা হৈ যায় , তেন্তে শস্যৰ উৎপাদন কমি যাব আৰু বিশ্বত খাদ্য সংকটৰ সৃষ্টি হ ’ ব। ২ . মৰুভৱন ৰোধ কৰা (Preventing Desertification) অবিৰত খহনীয়া আৰু মাটিৰ মানদণ্ড হ্ৰাস পালে সাৰুৱা ভূমি মৰুভূমিত পৰিণত হ ’ ব পাৰে। মাটি সংৰক্ষণ কৰিলে ভূমিৰ উৰ্বৰতা ৰৈ থাকে আৰু মৰুভূমিৰ প্ৰসাৰ ৰোধ হয়। ৩ . পানীৰ গুণগত মান আৰু ভূ - গৰ্ভস্থ পানী মাটিয়ে এক প্ৰাকৃতিক ফিল্টাৰ বা চালনী হিচাপে কাম কৰে। ই বৰষুণৰ পানী পৰিস্ৰাৱণ কৰি ভূ - গৰ্ভস্থ পানীৰ স্তৰ বৃদ্ধি কৰে। মাটি সংৰক্ষণ ...

অবক্ষয় (Weathering) আৰু খহনীয়া (Erosion) যদিও দুটা বেলেগ প্ৰক্ৰিয়া , তথাপিও ইহঁতৰ মাজত এক গভীৰ আৰু অবিচ্ছেদ্য সম্পৰ্ক আছে। ইহঁতক এটা মুদ্ৰাৰ ইপিঠি - সিপিঠি বুলি ক ’ ব পাৰি। ইহঁতে একেলগে কাম কৰি পৃথিৱীৰ ভূ - অৱয়বৰ পৰিবৰ্তন ঘটায়। ইহঁতৰ মাজৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কটো তলত উল্লেখ কৰা ধৰণে বুজিব পাৰি : ১ . প্ৰস্তুতকাৰী আৰু পৰিবহনকাৰী (Preparation and Transport) অবক্ষয়ে খহনীয়াৰ বাবে বাট মুকলি কৰি দিয়ে। অবক্ষয় হ ’ ল এক প্ৰস্তুতকাৰী প্ৰক্ৰিয়া , যিয়ে কঠিন শিলবোৰ ভাঙি চূর্ণ - বিচূর্ণ কৰি পেলায়। খহনীয়াই এই আলগা হোৱা পদাৰ্থবোৰ এঠাইৰ পৰা আনঠাইলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে। সম্পৰ্ক : যদি অবক্ষয় নহ ’ লহেঁতেন , তেন্তে খহনীয়াৰ কাৰকবোৰে ( নদী বা বতাহ ) কঠিন শিলবোৰ ইমান সহজে খহাই নিব নোৱাৰিলেহেঁতেন। ২ . অবক্ষয়ে খহনীয়াৰ গতি বৃদ্ধি কৰে যেতিয়া অবক্ষয়ৰ ফলত শিল এটাৰ গাত ফাট মেলে বা ই সৰু সৰু টুকুৰাত পৰিণত হয় , তেতিয়া ইয়াৰ উপৰিভাগৰ পৰিসৰ (Surface area) বৃদ্ধি পায়। ফলত বৰষুণৰ পা...

মানুহৰ বিভিন্ন কাৰ্যকলাপ বৰ্তমান সময়ত খহনীয়াৰ এক অন্যতম প্ৰধান কাৰক হৈ পৰিছে। প্ৰকৃতিৰ স্বাভাৱিক ভাৰসাম্য বিঘ্নিত কৰি মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজনত কৰা কামবোৰে খহনীয়াৰ প্ৰক্ৰিয়াটো বহুগুণে খৰতকীয়া কৰি তোলে। মানুহৰ কাৰ্যকলাপ খহনীয়াৰ বাবে কেনেকৈ দায়ী , তাৰ প্ৰধান কাৰণবোৰ তলত দিয়া হ ’ ল : ১ . বনধ্বংস (Deforestation) খহনীয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কাৰণ হ ’ ল ব্যাপক হাৰত গছ - গছনি কটা। প্ৰভাৱ : গছৰ শিপাই মাটিক খামুচি ধৰি ৰাখে আৰু গছৰ পাতে বৰষুণৰ টোপালবোৰ পোনে পোনে মাটিত পৰাত বাধা দিয়ে। গছ কাটি পেলোৱাৰ লগে লগে মাটি আলগা হৈ পৰে আৰু বৰষুণৰ পানী বা বতাহে মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰটো সহজে উটুৱাই লৈ যায়। ২ . অবৈজ্ঞানিক কৃষি পদ্ধতি পাহাৰীয়া অঞ্চলত কৰা ঝুম খেতি (Jhum Cultivation) বা এঢলীয়া মাটিত ভুলকৈ কৰা চহৰ ফলত মাটিৰ খহনীয়া বৃদ্ধি পায়। প্ৰভাৱ : ঝুম খেতিৰ বাবে হাবি জ্বলাই দিয়াৰ ফলত মাটিৰ উৰ্বৰতা কমে আৰু মাটিৰ উপৰিভাগ উন্মুক্ত হৈ পৰে , যাৰ ফলত বৰষুণে সহজে মাটি খহাই নিয়ে। ৩ ....