মানুহৰ বিভিন্ন কাৰ্যকলাপ বৰ্তমান সময়ত খহনীয়াৰ এক অন্যতম প্ৰধান কাৰক হৈ পৰিছে। প্ৰকৃতিৰ স্বাভাৱিক ভাৰসাম্য বিঘ্নিত কৰি মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজনত কৰা কামবোৰে খহনীয়াৰ প্ৰক্ৰিয়াটো বহুগুণে খৰতকীয়া কৰি তোলে।
মানুহৰ
কাৰ্যকলাপ খহনীয়াৰ বাবে কেনেকৈ দায়ী,
তাৰ প্ৰধান কাৰণবোৰ তলত দিয়া হ’ল:
১.
বনধ্বংস
(Deforestation)
খহনীয়াৰ
আটাইতকৈ ডাঙৰ কাৰণ হ’ল ব্যাপক হাৰত
গছ-গছনি কটা।
- প্ৰভাৱ: গছৰ শিপাই মাটিক খামুচি ধৰি ৰাখে আৰু গছৰ পাতে বৰষুণৰ টোপালবোৰ পোনে পোনে মাটিত পৰাত বাধা দিয়ে। গছ কাটি পেলোৱাৰ লগে লগে মাটি আলগা হৈ পৰে আৰু বৰষুণৰ পানী বা বতাহে মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰটো সহজে উটুৱাই লৈ যায়।
২.
অবৈজ্ঞানিক কৃষি পদ্ধতি
পাহাৰীয়া
অঞ্চলত কৰা ঝুম খেতি (Jhum Cultivation) বা এঢলীয়া মাটিত
ভুলকৈ কৰা চহৰ ফলত
মাটিৰ খহনীয়া বৃদ্ধি পায়।
- প্ৰভাৱ: ঝুম খেতিৰ বাবে হাবি জ্বলাই দিয়াৰ ফলত মাটিৰ উৰ্বৰতা কমে আৰু মাটিৰ উপৰিভাগ উন্মুক্ত হৈ পৰে, যাৰ ফলত বৰষুণে সহজে মাটি খহাই নিয়ে।
৩.
নিৰ্মাণ কাৰ্য (Construction
Activities)
ৰাস্তা-ঘাট, অট্টালিকা, বান্ধ
আৰু দলং নিৰ্মাণৰ বাবে
ডিনামাইট ব্যৱহাৰ কৰি পাহাৰ কটা
হয়।
- প্ৰভাৱ: ইয়াৰ ফলত পাহাৰৰ ঢালবোৰ অ সুস্থিৰ হৈ পৰে আৰু সামান্য বৰষুণতে ভয়াৱহ ভূমিস্খলন (Landslide)
সংঘটিত হয়।
৪.
অতিমাত্ৰা চৰণীয়া পথাৰৰ ব্যৱহাৰ (Overgrazing)
একেডুখৰি
মাটিতেই অধিক সংখ্যক পশুধনক
চৰাবলৈ দিলে তেওঁলোকৰ খুৰাৰ
আঘাতত মাটি আলগা হয়
আৰু ঘাঁহবনবোৰ নিঃশেষ হৈ যায়।
- প্ৰভাৱ: ঘাঁহহীন মাটি বতাহ আৰু পানীৰ বাবে সহজ লক্ষ্য হৈ পৰে।
৫.
নদীৰ পাৰৰ পৰা বালি খনন
ঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে নদীৰ বুকুত
বা পাৰত যধে-মধে
বালি খনন কৰাৰ ফলত
নদীৰ গতিপথ সলনি হয়।
- প্ৰভাৱ: ইয়াৰ ফলত নদীৰ পাৰৰ খহনীয়া তীব্ৰতৰ হয় আৰু কাষৰীয়া গাঁও বা চহৰ নদীৰ বুকুত বিলীন হৈ যায়।
আমি
কি কৰিব পাৰোঁ?
মানুহৰ
এই কাৰ্যকলাপবোৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ আমি:
- অধিক হাৰত বৃক্ষৰোপণ কৰিব লাগে।
- পাহাৰীয়া অঞ্চলত খোপ খেতি (Step Farming)
কৰিব লাগে।
- নদীৰ পাৰত শিল বা গছৰ সহায়ত প্ৰতিৰোধক বেৰা দিব লাগে।